EU dwingt internationale grootbanken tot reorganisatie

Samenvatting

Banken van buiten de EU zullen hun activiteiten in de Unie moeten bundelen in een aparte houdstermaatschappij. Volgens de huidige stand van zaken worden dertien Europese banken beschouwd als mondiaal systeemrelevant. Dat wil zeggen dat hun omvallen het internationale financiële stelsel in gevaar zou brengen. De enige Nederlandse groep op die lijst is ING.

Potentieel kan dat ook gevolgen hebben voor de manier waarop Britse en Amerikaanse banken hun Europese activiteiten moeten organiseren na een brexit. Vooral Amerikaanse banken zien de maatregel als vergelding voor vrijwel gelijkluidende eisen voor Europese banken, die de VS een aantal jaren terug hebben opgelegd en Europese instituten op aanzienlijke extra kosten jagen.

Om te voorkomen dat iedere lidstaat zijn eigen methode hanteert om schuldeisers bij een bail-in te rangschikken, stelt de Commissie ook voor een nieuwe categorie van achtergestelde schuld te introduceren. Volgens de TLAC-afspraken moeten de banken ten laatste in 2022 beschikken over een buffer van ofwel 18% van de risicogewogen activa, of 6,75% van de totale balans, net wat het hoogste uitkomt.

Bazel

Grote systeemrelevante banken van buiten de EU zullen hun activiteiten in de Unie moeten bundelen in een aparte houdstermaatschappij. Bij die Europese moeder moet het internationaal afgesproken minimum aan bufferkapitaal worden ondergebracht, zodat Europese autoriteiten er bij teloorgang van de bank gemakkelijk bij kunnen.

Dat staat in een uitgebreid pakket aan voorstellen dat de Europese Commissie woensdag heeft ingediend om de risico's in de bankensector verder te verminderen. Het is de eerste grote wijziging in de regelgeving sinds de hervormingen die de sector kreeg opgelegd na de kredietcrisis.

Superbanken

Volgens Valdis Dombrovskis, verantwoordelijk voor de financiële markten, doet hij niets anders dan internationale afspraken over de totale verliesabsorberende capaciteit (TLAC) vertalen in EU-wetgeving. Die geldt voor alle banken die in de EU zijn gevestigd.

Volgens de huidige stand van zaken worden dertien Europese banken beschouwd als mondiaal systeemrelevant. Dat wil zeggen dat hun omvallen het internationale financiële stelsel in gevaar zou brengen. De enige Nederlandse groep op die lijst is ING. Bij de niet-Europese instellingen zitten in ieder geval Citigroup, JP Morgan en Goldman Sachs. Er zijn wereldwijd dertig superbanken — in jargon G-SIB's — maar ze zijn niet allemaal actief in de EU.

Brexit

Potentieel kan dat ook gevolgen hebben voor de manier waarop Britse en Amerikaanse banken hun Europese activiteiten moeten organiseren na een brexit, maar volgens Dombrovskis is het voorstel niet 'brexitspecifiek'. 'Het gaat ons alleen om effectieve afwikkeling', aldus de Letse eurocommissaris.

Vooral Amerikaanse banken zien de maatregel als vergelding voor vrijwel gelijkluidende eisen voor Europese banken, die de VS een aantal jaren terug hebben opgelegd en Europese instituten op aanzienlijke extra kosten jagen. Een EU-functionaris vindt die verdenking niet terecht. 'We denken dat de Amerikaanse wetgeving goed in elkaar zit. Daarom spiegelen we ons eraan.' Er zijn wel enkele afwijkingen. Zo mogen Amerikaanse banken het voor TLAC benodigde extra kapitaal uit de Europese markt halen. Europese banken mogen dat niet in de VS.

Bail-in

Om te voorkomen dat iedere lidstaat zijn eigen methode hanteert om schuldeisers bij een bail-in te rangschikken, stelt de Commissie ook voor een nieuwe categorie van achtergestelde schuld te introduceren. Bezitters van deze obligaties krijgen voorrang op andere houders van achtergestelde schuld.

De EU laat de TLAC-vereisten voor de grote systeembanken formeel fuseren met een eigen set van eisen van onmiddellijk opeisbaar kapitaal, bekend als MREL. De jumbobanken krijgen nu te maken met een 'minimum geharmoniseerde MREL', die toezichthouders per bank kunnen aanvullen met extra eisen, zolang die maar 'gerechtvaardigd, noodzakelijk en evenredig' zijn. Dat laatste is een concessie aan vooral Parijs, dat vreest te worden gestraft voor het feit dat het zoveel grote banken heeft.

Volgens de TLAC-afspraken moeten de banken ten laatste in 2022 beschikken over een buffer van ofwel 18% van de risicogewogen activa, of 6,75% van de totale balans, net wat het hoogste uitkomt.

Bazel

De Commissie geeft ook nadere invulling aan de afspraak om de banken een schuldratio (LR) van minstens 3% op te leggen en een netto stabiele financieringsratio (NSFR), die voorkomt dat een bank te zwaar leunt op kortetermijnfinanciering. De Commissie is, althans voorlopig, wat minder stringent dan afgesproken tussen internationale toezichthouders in Bazel. Volgens een EU-functionaris komt dat omdat ze de regels moet toepassen op een veel grotere en meer uiteenlopende groep banken dan bijvoorbeeld de VS.

Commentaar:

De gevolgen voor de ING zijn groot en geven ook aan een groter geheel te hebben. De bezuinigingen in het personeel en de overheveling van enkele functies van onder andere Amsterdam naar Londen. De banken moeten een groter buffer creëren om zo eventuele tegenslagen in de toekomst te kunnen opvangen.

Dat de ING onderdeel is van de 13 grote banken is enerzijds een goed teken omdat zij als enige Nederlandse bank zo een grote speler zijn in de Europese markt. Maar anderzijds geeft het de ING wel weer extra maatregels om aan te voldoen om zo een eventueel faillissement op te kunnen vangen.

Dit artikel vormt samen met een eerder artikel een grote verandering in de bank die veel processen heeft doen veranderen.